Kindia, 1 mei 2011

Van ‘11e kind naar 12e docent’

Toen wij vorig jaar namens het stichtingsbestuur aan onze oud-leerling Alpha Oumar een gereedschapskist cadeau gaven voor het behalen van zijn officiële automonteur diploma dacht ik dat we wel het laatste woord over deze jonge uitblinker hadden geschreven. Van een analfabete automonteur leerling ‘onder de mangoboom’ is hij via een stoomcursus lezen en schrijven in de bijklas van stichting het Alfabet en met steun van ons en heel veel moed en doorzettingsvermogen van hemzelf doorgestroomd naar een officiële technische school, om daar zijn diploma automonteur te behalen. Daar kunnen Mamadou en ik, het stichtingsbestuur en de donateurs van de stichting trots op zijn!

Nu is Alpha Oumar niet de enige uitblinker van al die meisjes en jongens die bij ons op school in de schoolbanken hebben plaats genomen. Ik denk aan Y, van straatschoffie naar een uitmuntende middelbare schoolleerling, aan M die na vier maanden bijklas haar ouders ervan heeft kunnen overtuigen haar naar de reguliere lagere school te laten gaan. Haar vader was van mening dat onderwijs voor meisjes niet echt nodig was en bovendien is ze gewoonweg niet slim genoeg, zo zei hij toen we zijn toestemming vroegen om haar in de bijklas te laten plaatsnemen. En zo zijn er veel meer voorbeelden te noemen. Meisjes met een minderwaardigheidscomplex omdat ze altijd voor dom werden versleten, die heel zacht antwoord gaven op de vragen in de klas, als ze al antwoord durfden te geven. Die na een paar maanden hun vinger hoog de lucht in steken om de juf te laten zien dat ook zij het antwoord denken te weten…

Inderdaad, niet alle leerlingen hebben hun schoolperiode afgemaakt. Sommige leerlingen haakten halverwege af, het leren vonden ze wellicht te moeilijk, of het snelle geld verdienen lokte meer. Anderen, vooral meisjes, werden door hun ouders van school gehouden zonder dat we daar iets tegen konden doen en ook niet alle leerlingen van de bijklas kunnen na de schoolperiode echt lezen of schrijven. Maar wel hebben die allemaal een verhoogd zelfvertrouwen gekregen. Dat zie je, dat straalt van hen af. De meisjes zijn zichtbaar, ze verstoppen zich niet meer achter hun hand en durven voor hun mening op te komen, in zoverre hun cultuur dat toelaat uiteraard. De jongens en meisjes zijn trots op zichzelf en als je trots bent op jezelf wordt je door anderen ook meer gerespecteerd.

Terug naar Alpha Oumar….. na het behalen van zijn diploma is hij teruggekeerd naar onze stad en ik vertrouw hem sindsdien het onderhoud van onze schoolbus toe. Ondertussen is ook zijn vroegere directeur van de technische school naar Kindia overgeplaatst en ook die laat zijn auto alleen nog maar door Alpha Oumar onderhouden. En toen ik de directeur een week geleden opzocht voor een praatje, vertelde hij me dat hij bezig is een docentenpost voor Alpha Oumar te creëren: technische assistent bij de praktijklessen. Alpha Oumar is zo ongelofelijk leergierig, intelligent en enthousiast. En wat hij doet, doet hij goed. En zo iemand wil de directeur wel als docent aannemen, want een enthousiaste docent brengt dat enthousiasme over aan de leerlingen die daardoor gemotiveerd worden goed te werken.

En zo is dat. Als hij nog maar tijd overhoudt om onze auto te onderhouden.

Kindia, 18 november 2011

Een gewone schooldag

Vroeger, toen ik nog op de middelbare school zat, had ik een vreselijke hekel aan de schooldirecteur. Wat was die man streng! Niet normaal meer, vond ik en vele klasgenoten met mij. Nu ik zelf op school ben als lid van de directie, denk ik geregeld aan mijn vroegere schooldirecteur en bied hem postuum mijn excuses aan. Hij had gewoon gelijk.

We worden dagelijks geconfronteerd met leerlingen die te laat op school komen, ruzie maken, schoolboeken niet kaften, ziek zijn, enzovoorts en dat moet allemaal in goede banen geleidt worden. Een hele klus.

De meeste leerlingen wonen in de buurt van de school, en velen van hen komen elke dag fors te laat. Ik weet wel dat ze zelf geen horloge hebben en afhankelijk zijn van hun ouders, maar het is ondoenlijk daar rekening mee te houden. Iedere ochtend sta ik om kwart voor acht aan de schoolpoort. Op dat tijdstip wordt namelijk de vlag gehesen en het volkslied gezongen, en vervolgens gaan de leerlingen de klas in.

De leerlingen, soms meer dan 50 personen, die tijdens de vlagceremonie aankomen, laat ik even aan de poort wachten om ze vervolgens met een waarschuwing, binnen te laten. Dan komen de echte laatkomers, een voor een aangelopen. Tot 08.00 uur laat ik ze binnen, daarna gaat de schoolpoort dicht. Zij die ver weg wonen en met het openbaar vervoer komen, wil ik nog wel binnenlaten, want het plaatselijke openbaar vervoer, de privé-taxi’s, rijden soms niet wegens een tekort aan benzine of  een teveel aan klanten. Maar de leerlingen die in de buurt wonen laat ik buiten staan, ze mogen pas om 10.00 uur binnen, tijdens de pauze. Want het is zeer storend voor de docent als om de paar minuten een leerling de klas komt binnenwandelen. De leerlingen verliezen hun concentratie en de docent kan steeds opnieuw beginnen met de uitleg.

Zo kun je nu dagelijks na 08.00 uur een groep kinderen buiten de schoolpoort zien zitten. Ze durven niet naar huis, want bang voor straf, maar durven toch ook niet de poort stiekem te openen en naar binnen glippen. Langzaam maar zeker neemt het aantal laatkomers in aantal af, en de buurtbewoners en vele ouders vertellen Mamadou dat ze wel begrip hebben voor de situatie.

De rest van de dag houden we ons bezig met allerlei zaken zoals de administratie. Het heeft meer dan een maand geduurd voordat we een duidelijk zicht hebben op het aantal kinderen in de kleuterklassen. Vooral de allerkleinsten van 3 jaar kennen vaak hun naam niet, (ze worden naar een familielid vernoemd en vervolgens als ‘mama’ of ‘Hadja’ of ‘Baby’ aangesproken en de kinderen weten niet beter of dat is hun naam).

Nu zijn er ouders die hun kinderen ons schooltenue aanmeten en de kinderen met grote broer of zus naar school sturen zonder dat het kind is ingeschreven. En omdat de meeste kinderen niet elke dag komen, duurt het heel lang voordat de kleuterleiders de kinderen bij naam kennen en ontdekken dat een kind wel in de klas zit, maar niet op de officiële lijst voorkomt: dus illegaal in de klas zit.

En dan moeten wij uitzoeken wie dit kind is om zodoende de ouders op te sporen.

Meestal schrijven we dit kind vervolgens niet in en de ouders beginnen dan te protesteren: het kind wil graag naar school net als diens grote broer/zus.

Maar ik ben dan bikkelhard: Dan had je je kind op tijd bij ons moeten inschrijven en zeker niet illegaal, met schooltenue! in de klas plaatsen, in de hoop dat we dat niet ontdekken.

Een andere dagelijkse bezigheid is het uitdelen van medicijnen. Ik heb nooit geweten hoeveel kinderen per dag ziek naar school komen. Ik was immers nooit alle dagen op school. Maar per dag geven we zeker aan 5 à 10 kinderen een paracetamol tegen de hoofdpijn of een mebendazol tegen de buikpijn. Dat laatste is het meest voorgeschreven middel tegen allerlei soorten wormen en parasieten en kalmeert de buikpijn. We vertellen de kinderen vervolgens hun ouders te vertellen dat ze ziek zijn. En toch zie je vele kinderen met koorts de volgende dag gewoon terugkomen. Bij klachten stuur ik ze weer naar huis, nu zonder paracetamol zodat de ouders verplicht zijn de koorts te voelen en het kind voor onderzoek naar het ziekenhuis te brengen.

Zaterdags geef ik bijles leerlingen van de 5e en 6e klas die zwak zijn in dictee. Frans is gewoon een moeilijke taal, vooral omdat je de laatste letter niet uitspreekt, maar die wel moet schrijven uiteraard.

Het is me opgevallen dat veel van onze leerlingen erg, erg zwak zijn in grammatica en we ze toch hebben laten overgaan naar een hogere klas. Naar mijn idee hadden ze de klas moeten overdoen. In overleg met de decaan blijkt dat we het nationale systeem aanhouden dat het gemiddelde cijfer van alle van alle vakken wordt genomen en als dat een 5 of hoger is, gaat het kind over. Er wordt geen rekening gehouden met de zwaarte van een vak, dictee weegt even zwaar als tekenen of een gedichtje opzeggen. Zodoende kan een kind zwak zijn in rekenen en taal maar doordat het een goed cijfer heeft voor de overige vakken, gaat het over.

We hebben nu besloten af te wijken van het nationale systeem: als een kind geen voldoende heeft voor én rekenen, én lezen én dictee, blijft hij/zij zitten.

En aan het eind van de week ben ik moe. Zes werkdagen van 7.45 tot 14.00 uur is gewoon veel. Zowel voor mij als voor de kinderen die vaak nog thuis werkzaamheden moeten doen, naast hun huiswerk.  

Kindia, 12 april 2010

Weer een jongetje naar school

Al een paar weken werd ik, elk moment dat ik voorbij het huis van een wijkgenoot reed, vrolijk  begroet door een jochie van een jaar of 12. ‘Bonjour madame! ca va?’

Ik had hem nog nooit eerder gezien, hoewel ik de mensen in dat huis wel ken. Vreemd. En omdat ik op vrijwel elk moment van de dag dat ik daar langs rijd vriendelijk begroet werd, vermoedde ik dat hij niet naar school gaat.

Mamadou zou navraag doen want ook hem was het opgevallen dat hij steeds heel vriendelijk door dat onbekende jochie begroet werd, en ook dat hij vaak bij het hek van de school stond. En zoals altijd zit er een verhaal achter:

Ons jochie woont in het huis van een van mijn favoriete buurmannen, een oude man wiens dochter ook bij ons les heeft gehad in de bijklas, jaren geleden. En de oude man grapte altijd dat hij ook naar school wil. We moeten een klas voor oude mannen starten! Minimum leeftijd 60 jaar. Dan zit hij niet bij die broekies in de klas.

Deze man is echter vorige maand overleden, en de zus van zijn vrouw kwam haar bijstaan in de rouwtijd. Ons jochie is de kleinzoon van deze zus.

De zus vertelde dat het kind door zijn moeder in de steek is gelaten en jaren lang bij zijn andere oma heeft gewoond. Hij ging ook naar school, naar de derde klas. Maar die oma is een klein jaar geleden overleden en sindsdien heeft hij op straat rondgezworven. Deze oma van vaders kant had weinig contact met haar kleinzoon en het is haar pas een paar maanden geleden ter ore gekomen dat de andere oma overleden was en haar kleinzoon op straat zwerft. Ze is hem gaan zoeken en heeft hem mee naar huis genomen. Zelf heeft ze geen inkomen, ze is afhankelijk van de bijdrage van haar andere kinderen, en haar ene arm is geamputeerd, dus kan ze ook geen klein handeltje beginnen.

Maar, haar kleinzoon woont nu bij haar en omdat ze haar zus bijstaat in diens rouwperiode, woont ze zolang bij ons in de wijk, met haar kleinzoon.

We hebben haar gevraagd of hij naar school gaat en zo nee, of het mogelijk is dat hij bij ons op school komt. Maar dat kan alleen als hij het schooljaar af kan maken, want anders heeft het geen enkele zin.

Nu woont oma in een wijk verderop en voor een kind van 12 jaar is de afstand loopbaar. Dus dat is geen probleem voor de toekomst. En ze vertelde dat haar kleinzoon haar gek maakte met de vraag of hij alsjeblieft naar deze school mag. (ja logisch, hij woont zowat naast de school en kijkt dagelijkse met verlangende ogen naar de speeltuin). Maar het antwoord was steevast ‘nee’ want ze heeft geen geld om schoolgeld te betalen, niet voor onze school en ook niet voor de zogenaamde gratis openbare scholen.

Hoewel het een principe van ons is dat ouders wier kind we gratis op school plaatsen, zelf wel het schooltenue en het inschrijfgeld moeten betalen - met de gedachte erachter dat gratis geen waarde heeft en de ouders het kind zullen aanmoedigen om naar school te gaan want ze hebben in hun onderwijs geïnvesteerd (maar ook zodat de kinderen later hun ouders niet kunnen verwijten niets voor hun onderwijsopvoeding hebben gedaan) - maken we voor dit geval een uitzondering.

Mamadou heeft het jochie naar de kapper meegenomen en een schooltenue voor hem laten maken. En sinds een paar dagen zit hij nu in de tweede klas, hoewel oma zegt dat hij al naar de derde ging, maar dat is een jaar geleden en we hebben ook niet zo een hoge dunk van de meeste openbare scholen.

Dus beter maar zijn basiskennis versterken door hem in de 2e klas te plaatsen.